Wat is de VAR? Oranje Palace legt het duidelijk uit

De VAR ondersteunt de scheidsrechter bij belangrijke, mogelijk wedstrijdbepalende situaties. In deze gids lees je wanneer de videoscheidsrechter mag ingrijpen, hoe een controle verloopt en waarom de scheidsrechter op het veld altijd verantwoordelijk blijft voor de definitieve beslissing.

Waar staat VAR voor?

VAR staat voor Video Assistant Referee, in het Nederlands ook wel videoscheidsrechter genoemd.

De VAR is een officiële wedstrijdofficial die de wedstrijd vanuit een aparte videoruimte volgt. Daarbij worden verschillende camerabeelden gebruikt. Meestal wordt de VAR ondersteund door een Assistant Video Assistant Referee, afgekort AVAR, en een replayoperator.

De VAR vervangt de scheidsrechter op het veld niet. Het systeem is bedoeld als extra hulpmiddel bij belangrijke en mogelijk wedstrijdbepalende situaties.

Wanneer mag de VAR ingrijpen?

Volgens het officiële protocol mag de videoscheidsrechter alleen ingrijpen bij een duidelijke en aantoonbare fout of een ernstig gemist incident.

Het gaat hoofdzakelijk om de volgende situaties:

wel of geen doelpunt;
wel of geen strafschop;
een mogelijke directe rode kaart;
een rode kaart door een duidelijk onterechte tweede gele kaart;
een persoonsverwisseling bij het geven van een kaart.

Bekijk het volledige VAR-protocol van IFAB.

De VAR is niet bedoeld om iedere vrije trap, ingooi of gewone gele kaart opnieuw te beoordelen. Een beslissing kan discutabel zijn zonder dat de drempel voor ingrijpen wordt bereikt.

Hoe verloopt een VAR-controle?

De VAR controleert automatisch de camerabeelden rond ieder potentieel of daadwerkelijk doelpunt, strafschopmoment, incident voor een rode kaart en geval van persoonsverwisseling. Zo’n controle wordt een check genoemd.

Het proces verloopt meestal als volgt:

De scheidsrechter neemt op het veld een eerste beslissing.
De VAR bekijkt de beschikbare camerabeelden.
Wanneer geen duidelijke fout wordt gevonden, blijft de oorspronkelijke beslissing staan.
Bij een mogelijke duidelijke fout neemt de VAR contact op met de scheidsrechter.
De scheidsrechter bepaalt of een review wordt gestart.
De scheidsrechter handhaaft of verandert daarna de oorspronkelijke beslissing.

Spelers en trainers hoeven niet om een controle te vragen. De VAR controleert de relevante situaties automatisch.

Wat is het verschil tussen een check en een review?

Bij een check bekijkt de VAR de beelden zonder dat de scheidsrechter zelf naar het scherm hoeft te gaan. De meeste controles worden op deze manier afgerond zonder zichtbare onderbreking.

Een review volgt wanneer de beelden mogelijk wijzen op een duidelijke fout of een ernstig gemist incident. De VAR kan een review aanbevelen, maar alleen de scheidsrechter kan deze starten.

Een review kan op twee manieren plaatsvinden:

de scheidsrechter bekijkt de beelden zelf tijdens een on-field review;
de scheidsrechter neemt een beslissing op basis van feitelijke informatie van de VAR.

Na de review maakt de scheidsrechter de definitieve beslissing bekend.

Wat is een on-field review?

Bij een on-field review bekijkt de scheidsrechter de beelden zelf op een scherm langs het veld. Dit gebeurt vooral bij situaties waarbij interpretatie nodig is.

Voorbeelden zijn:

de ernst van een overtreding;
een mogelijke handsbal;
een duel in het strafschopgebied;
de vraag of een speler een rode kaart verdient;
mogelijke hinder bij een buitenspelsituatie.

De VAR selecteert de relevante beelden en kan aanvullende camerastandpunten tonen. De scheidsrechter op het veld beoordeelt de situatie vervolgens opnieuw en neemt de eindbeslissing.

Wanneer kijkt de scheidsrechter niet zelf?

Bij feitelijke beslissingen hoeft de scheidsrechter meestal niet naar het scherm. De VAR kan dan doorgeven wat op de beelden is vastgesteld.

Dit kan bijvoorbeeld gaan om:

de positie van een speler bij buitenspel;
de plaats van een overtreding;
de vraag of een overtreding binnen of buiten het strafschopgebied plaatsvond;
een bal die volledig buiten het speelveld was;
een persoonsverwisseling;
de vraag of de bal volledig over de doellijn kwam.

De VAR mag deze feiten alleen beoordelen wanneer ze relevant zijn voor een situatie die volgens het protocol gecontroleerd mag worden. De VAR controleert dus niet iedere gewone ingooi, doeltrap of hoekschop opnieuw.

Ook na feitelijke informatie van de VAR blijft de scheidsrechter verantwoordelijk voor de definitieve beslissing.

Waarom grijpt de VAR soms niet in?

Een beslissing kan twijfelachtig zijn zonder dat sprake is van een duidelijke fout. De VAR is niet bedoeld om iedere beoordeling van de scheidsrechter te vervangen door een andere mening.

Wanneer de beelden ruimte laten voor meerdere aanvaardbare interpretaties, blijft de oorspronkelijke beslissing meestal staan.

De belangrijkste vraag is niet of de VAR zelf een andere beslissing zou nemen. De VAR beoordeelt of de oorspronkelijke beslissing duidelijk en aantoonbaar fout was.

VAR bij een doelpunt

Na ieder doelpunt controleert de VAR de relevante aanvallende fase die tot het doelpunt leidde.

Daarbij kan worden gekeken naar:

buitenspel;
hands;
een voorafgaande overtreding;
een bal die buiten het speelveld is geweest;
een overtreding op de doelman;
een overtreding tijdens het nemen van een strafschop.

Wanneer tijdens de relevante aanvallende fase een overtreding wordt vastgesteld, kan het doelpunt worden afgekeurd.

Niet iedere overtreding die eerder in de wedstrijd plaatsvond, telt mee. De VAR beoordeelt alleen de aanvallende fase die rechtstreeks verband houdt met het doelpunt.

VAR bij een strafschop

De VAR controleert of een gegeven strafschop terecht is en of een mogelijk strafschopmoment ten onrechte niet werd bestraft.

Ook kan worden gecontroleerd:

of de overtreding binnen of buiten het strafschopgebied plaatsvond;
of sprake was van strafbaar hands;
of de aanvaller vooraf een overtreding maakte;
of de bal eerder buiten het speelveld was;
of de strafschop correct werd uitgevoerd.

Bij een beslissing waarbij interpretatie nodig is, bekijkt de scheidsrechter de beelden doorgaans zelf tijdens een on-field review.

VAR bij rode en gele kaarten

De VAR kan ingrijpen bij een mogelijke directe rode kaart. Een gewone eerste gele kaart wordt normaal gesproken niet afzonderlijk beoordeeld.

In het VAR-protocol voor 2026/2027 is ook een rode kaart als gevolg van een duidelijk onterechte tweede gele kaart opgenomen.

De VAR kan ingrijpen wanneer:

een speler daadwerkelijk een tweede gele kaart krijgt;
deze kaart leidt tot een rode kaart;
uit de beelden duidelijk blijkt dat de tweede gele kaart onterecht was.

De VAR mag niet alsnog een tweede gele kaart adviseren wanneer de scheidsrechter een mogelijk kaartwaardig incident volledig heeft gemist. De uitbreiding is dus bedoeld om een duidelijk onterechte uitsluiting te herstellen.

Nieuwe VAR-regels voor 2026/2027

Het internationale VAR-protocol is voor het seizoen 2026/2027 op enkele punten uitgebreid.

Naast de beoordeling van een duidelijk onterechte tweede gele kaart kan een competitie ervoor kiezen om een duidelijk verkeerd toegekende hoekschop door de VAR te laten corrigeren.

Daarvoor gelden strikte voorwaarden:

de hoekschop moet duidelijk onterecht zijn toegekend;
de fout moet onmiddellijk kunnen worden vastgesteld;
de spelhervatting mag niet worden vertraagd;
de competitie moet deze mogelijkheid hebben ingevoerd.

Wanneer de hoekschop snel wordt genomen, kan de beslissing niet meer worden veranderd. De VAR beoordeelt bovendien alleen verkeerd toegekende hoekschoppen en niet iedere situatie waarin mogelijk ten onrechte géén hoekschop werd gegeven.

Deze mogelijkheid is niet automatisch in iedere voetbalcompetitie van toepassing. Bekijk voor alle aanpassingen de actuele spelregelwijzigingen van IFAB.

Wie neemt de eindbeslissing?

De scheidsrechter op het veld neemt altijd de definitieve beslissing. De VAR kan adviseren, feitelijke informatie doorgeven en beelden selecteren, maar neemt de verantwoordelijkheid van de scheidsrechter niet over.

Na een review kan de scheidsrechter:

de oorspronkelijke beslissing handhaven;
de beslissing veranderen;
een kaart geven of intrekken;
een doelpunt goed- of afkeuren;
wel of geen strafschop toekennen.

De KNVB geeft meer uitleg in de officiële veelgestelde vragen over de VAR.

Kunnen spelers of trainers om de VAR vragen?

Nee. Spelers, trainers en andere teamofficials kunnen niet zelf een VAR-controle aanvragen.

De VAR controleert relevante situaties automatisch en kan de scheidsrechter adviseren om een review te starten. Alleen de scheidsrechter beslist of deze review daadwerkelijk plaatsvindt.

Spelers en teamofficials mogen de scheidsrechter niet omsingelen of proberen te beïnvloeden. Het overmatig maken van het rechthoekige beeldschermgebaar kan met een gele kaart worden bestraft.

Wanneer de scheidsrechter contact heeft met de VAR, houdt hij meestal een vinger tegen zijn headset. Voor een review of gewijzigde beslissing maakt hij het bekende rechthoekige beeldschermgebaar.

Waarom duurt een VAR-controle soms lang?

Voor een VAR-controle geldt geen vaste maximale tijd. Volgens het protocol krijgt de juistheid van de beslissing voorrang boven snelheid.

Sommige situaties kunnen met één camerabeeld worden beoordeeld. Bij ingewikkelde momenten moeten meerdere beelden, snelheden en camerastandpunten worden bekeken.

Beelden op normale snelheid worden vooral gebruikt om de intensiteit van een overtreding te beoordelen. Vertraagde beelden kunnen helpen bij feitelijke onderdelen, zoals de positie van een speler, het contactpunt of de plaats van een overtreding.

De tijd die door een VAR-controle verloren gaat, wordt normaal gesproken toegevoegd aan de extra speeltijd.

Zorgt de VAR altijd voor de juiste beslissing?

De VAR kan het aantal duidelijke scheidsrechterlijke fouten verkleinen, maar maakt voetbal niet volledig objectief. Camerabeelden moeten nog steeds door mensen worden beoordeeld.

Bij buitenspel of de positie van de bal kan vaak een feitelijke conclusie worden getrokken. Bij hands, lichamelijk contact, mogelijke hinder en de ernst van een overtreding blijft interpretatie een rol spelen.

Daarom zal de VAR discussies over scheidsrechterlijke beslissingen niet volledig laten verdwijnen.

Wordt de VAR bij iedere wedstrijd gebruikt?

Nee. De VAR wordt alleen gebruikt in competities en wedstrijden die technisch en organisatorisch aan de voorwaarden voldoen en daarvoor toestemming hebben.

In Nederland wordt de VAR onder meer gebruikt bij wedstrijden in de Eredivisie. In veel lagere divisies en amateurcompetities is geen videoscheidsrechter aanwezig.

Lees meer over de Nederlandse competitie in de gids over de Eredivisie 2026/2027.

Meer over voetbal en sportweddenschappen bij Oranje Palace

Via de volgende pagina’s lees je meer over voetbal en sportweddenschappen:

Het beschikbare sportaanbod en de bijbehorende odds kunnen veranderen. Controleer altijd de actuele wedmarkt, inzet, odds en mogelijke uitbetaling voordat je een weddenschap bevestigt.

Veelgestelde vragen over de VAR

Wat betekent VAR?

VAR staat voor Video Assistant Referee. Het is een videoscheidsrechter die belangrijke situaties met camerabeelden controleert.

Wanneer grijpt de VAR in?

De VAR kan ingrijpen bij doelpunten, strafschoppen, directe rode kaarten, een rode kaart door een duidelijk onterechte tweede gele kaart en persoonsverwisselingen.

Neemt de VAR de beslissing?

Nee. De scheidsrechter op het veld neemt altijd de definitieve beslissing. De VAR kan de scheidsrechter ondersteunen en een review aanbevelen.

Bekijkt de VAR ieder doelpunt?

Ja. Na een doelpunt controleert de VAR de relevante aanvallende fase onder meer op buitenspel, hands en voorafgaande overtredingen.

Kan een trainer een VAR-controle aanvragen?

Nee. Teams kunnen volgens het officiële VAR-protocol niet zelf om een controle of review vragen.

Waarom blijft een twijfelachtige beslissing soms staan?

De VAR grijpt alleen in wanneer sprake is van een duidelijke fout of een ernstig gemist incident. Wanneer de beelden ruimte laten voor verschillende aanvaardbare interpretaties, kan de oorspronkelijke beslissing blijven staan.

Kan de VAR een tweede gele kaart terugdraaien?

Vanaf het VAR-protocol voor 2026/2027 kan worden ingegrepen wanneer een duidelijk onterechte tweede gele kaart rechtstreeks tot een rode kaart leidt.

Mag de VAR een verkeerde hoekschop corrigeren?

Een competitie kan vanaf 2026/2027 toestaan dat een duidelijk verkeerd toegekende hoekschop direct wordt gecorrigeerd. Dit mag alleen zonder de spelhervatting te vertragen.

Conclusie

De VAR is een videoscheidsrechter die helpt bij duidelijke fouten en ernstige gemiste incidenten. De belangrijkste controles gaan over doelpunten, strafschoppen, rode kaarten en persoonsverwisselingen.

De VAR controleert beelden en kan een review aanbevelen, maar de scheidsrechter op het veld blijft verantwoordelijk voor de eindbeslissing. Niet ieder twijfelgeval wordt teruggedraaid: ingrijpen gebeurt alleen wanneer de oorspronkelijke beslissing duidelijk fout is.

Over deze gids

Deze gids is samengesteld aan de hand van het officiële VAR-protocol en de spelregels van IFAB en de openbare informatie van de KNVB. Het protocol en de toepassing daarvan kunnen per seizoen of competitie veranderen. De actuele regels van IFAB en de betreffende competitie zijn altijd leidend.

Oranje Palace is niet verbonden aan, gelieerd aan of officieel goedgekeurd door IFAB of de KNVB. De namen van derden worden uitsluitend gebruikt ter identificatie en voor informatieve doeleinden.

Verantwoord deelnemen

Sportweddenschappen zijn kansspelen en bieden geen garantie op winst. Bepaal vooraf je budget, probeer verliezen nooit terug te winnen en lees meer over verantwoord spelen.

Oranje Palace wordt geëxploiteerd door Holland Gaming Technology Ltd. met vergunningsnummer 1631/01.272.522, afgegeven door de Kansspelautoriteit.

Wat kost gokken jou? Stop op tijd. 18+

Nog geen account?

Registreer je en speel mee bij Oranje Palace.

Naar registratie